Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών

Εργαστήριο Εικόνας, Ήχου και Κίνησης

Η ερευνητική ομάδα του Εργαστηρίου Εικόνας, Ήχου και Κίνησης στόχο έχει να αξιοποιήσει το υλικό που συλλέγεται στους υπόλοιπους τομείς, κέντρα και εργαστήρια του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών και μέσα από την διαχείριση του υλικού τεκμηρίωσης της ιστορίας και του πολιτισμού να δημιουργήσει σενάρια παρουσίασης της Μεσογειακής Ιστορίας και του Πολιτισμού, να υλοποιήσει επιστημονικά ντοκιμαντέρ και να σχεδιάσει θεατρικές, μουσικές και χορευτικές παραστάσεις. Με αυτόν τον τρόπο θα αναδείξει και θα προβάλει την πολιτιστική κληρονομιά, σε συνδυασμό με την οργάνωση δράσεων και πολυθεαμάτων (όπως φεστιβάλ και εκθέσεις με χρήση πολυμέσων) και με την παραγωγή ψηφιακών προϊόντων. Επιπλέον, το Εργαστήριο στοχεύει στην συνεργασία με άλλα Πανεπιστήμια, Ερευνητικά Κέντρα και Πολιτιστικά Ιδρύματα για την υλοποίηση ερευνητικών προγραμμάτων, σε συνδυασμό με την εκπαίδευση φοιτητών και νέων ερευνητών στις διαδικασίες ανάδειξης και προβολής του «ψηφιακού πολιτιστικού περιεχομένου», μέσα από τη συμμετοχή τους στις ερευνητικές δράσεις του Εργαστηρίου.

Στα ερευνητικά ενδιαφέροντα του εργαστηρίου συμπεριλαμβάνονται η σχέση εικόνας, θεάτρου, μουσικής και χορού, οι τοπικές παραδόσεις στις αναπαραστατικές τέχνες και οι αναπαραστάσεις του αρχαίου θεάτρου, του χορού και της μουσικής με παράλληλη συγκριτική θεώρηση με τις εξελίξεις στο εξωτερικό. Το εργαστήριο στοχεύει επίσης να αναδείξει το πλούσιο υλικό Εθνομουσικολογίας, το οποίο ξεκίνησε να συγκεντρώνεται στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών το 1987, και να το παρουσιάσει στο κοινό μέσω του Διαδικτυακού Αρχείου Ιστορίας και Πολιτισμού του Ινστιτούτου. Σκοπός είναι η συνέχιση της συλλογής τραγουδιών, οργανικών συνθέσεων, ποιητικών κειμένων, ηχογραφήσεων και συνεντεύξεων και η προβολή τους στο ευρύτερο και ξένο κοινό, καθώς και η διεξαγωγή σεμιναρίων, εκπαιδευτικών προγραμμάτων και μουσικών εκδηλώσεων για τη διάχυση της έρευνας. Επιπλέον στόχος είναι η συνέχιση της δραστηριότητας στον τομέα του ντοκιμαντέρ∙ διαθέτοντας τον κατάλληλο εξοπλισμό, από το 1991 το εργαστήριο έχει ήδη δημιουργήσει σειρά ντοκιμαντέρ (για τον Ελ Γκρέκο, το Ηράκλειο, την Αργυρούπολη και την παραδοσιακή κρητική μουσική), τα οποία προβλήθηκαν στα εθνικά τηλεοπτικά δίκτυα.

Το Αρχείο του καθηγητή εθνομουσικολογίας, διακεκριμένου μέλους και υποδειγματικού συνεργάτη του ΙΜΣ, Γ. Αμαργιανάκη (1938-2003) κατέχει εξέχουσα θέση στις συλλογές του Εργαστηρίου. Περιλαμβάνει τα τεκμήρια και το οπτικοακουστικό υλικό από το σύνολο της ερευνητικής δραστηριότητας του καθηγητή, όπως αυτή διαρθρώθηκε στα τρία μεγάλα προγράμματα που εκπόνησε στο Ινστιτούτο:

  1. Ελληνική Παραδοσιακή Μουσική (ΙΜΣ-ΙΤΕ (ΕΚΕΚ)/ 1986-1990)
  2. Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα (Μ.Ο.Π.) (1991-1994)
  3. Θαλήτας (ΓΓΕΤ- ΕΠΕΤ ΙΙ / 1994-1999) (ΙΜΣ, ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΚΠΑ)
  4. Crinno Music II (Περιφέρεια Κρήτης- CRINNO / 2000-2006)

Από το 2018 επιπλέον στόχος του Εργαστηρίου είναι 1) η ανάπτυξη της έρευνας στην ιστορία του κινηματογράφου,  η οποία δεν έχει αποτελέσει ερευνητικό πεδίο του Ινστιτούτου στο παρελθόν, 2) η σύνδεση της κινηματογραφικής έρευνας με την έρευνα σε άλλους τομείς των ανθρωπιστικών σπουδών και 3) η συλλογή και αξιοποίηση κινηματογραφικού αρχειακού υλικού. Ως προς την κινηματογραφική  έρευνα, αυτή κυρίως εστιάζει στον ελληνικό κινηματογράφο, τις αναπαραστάσεις στον μεσογειακό και ευρύτερα νησιώτικο πολιτισμό, σε κινηματογραφικά ζητήματα σχετιζόμενα με την Κρήτη και στις σχέσεις του κινηματογράφου με άλλες τέχνες. Επιπλέον το Εργαστήριο έχει δημιουργήσει στενές σχέσεις με τον Τομέα Θεατρολογίας, πραγματοποιώντας σειρά θεατρικών εκδηλώσεων και συντονίζοντας ψηφιακά θεατρικά projects.

Σημαντικότερα επιτεύγματα από  το 2018

Το Εργαστήριο Εικόνας, Ήχου και Κίνησης, το οποίο δημιουργήθηκε το 1986 από καθηγητές μουσικολογίας, θεατρικών σπουδών και ιστορίας τέχνης σε συνεργασία με έλληνες κινηματογραφιστές, ήταν ενεργό μέχρι το 2003. Ανανέωσε τη δραστηριότητά του το 2018, μετά από 15 περίπου χρόνια, και από την επαναλειτουργία του το 2018, τα κυριότερα έργα του έχουν αποτελέσει τα εξής:

  1. η παραγωγή σημαντικού αριθμού επιστημονικών δημοσιεύσεων
  2. η τεκμηρίωση και ταξινόμηση του εθνομουσικολογικού υλικού του αρχείου του Γεωργίου Αμαργανιάκη (1939-2003)
  3. η άδεια ψηφιοποίησης, χρήσης για ερευνητικούς σκοπούς και διάχυσης στο κοινό αρχειακού υλικού δυο σημαντικών μορφών του νεοελληνικού πολιτισμού, του Στρατή Καρρά και του Ερρίκου Θαλασσινού.
  4. η ανάδειξη της προγενέστερης κινηματογραφικής δραστηριότητας του Ινστιτούτου. Η επανεκκίνηση της κινηματογραφικής δραστηριότητας μέσω της δημιουργίας παρουσίασης του Ινστιτούτου (βίντεο προσβάσιμο στο https://www.ims.forth.gr/en/index) και η υποστήριξη παραγωγής της ταινίας ντοκιμαντέρ Η μεταφορά (Ηλίας Γιαννακάκης 2020). https://www.imdb.com/title/tt13678710/companycredits?ref_=tt_dt_co
  5. Ο συντονισμός ενός μουσικολογικού  project, η υποστήριξη ενός performance project, και η δημιουργία βάσεων δεδομένων με πληροφορίες αναφορικά με διεθνείς κινηματογραφικές παραγωγές γυρισμένες στην Κρήτη. Με την ολοκλήρωσή της, η βάση δεδομένων θα αναρτηθεί στην παρούσα ιστοσελίδα.

Προσωπικό

Παναγιώτα Μήνη

Παναγιώτα Μήνη

Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιστορίας του Κινηματογράφου
Τμήμα Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης
Curriculum vitae
Ιουλία Πιπινιά

Ιουλία Πιπινιά

Επίκουρη καθηγήτρια Θεατρολογίας
Τμήμα Θεάτρου, Σχολή Καλών Τεχνών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Γρηγόρης Βοσκάκης

Γρηγόρης Βοσκάκης

Υποψήφιος διδάκτωρ
Τμήμα Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης
Κατερίνα Κόμη

Κατερίνα Κόμη

Υποψήφια διδάκτωρ
Τμήμα Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης
Ειρήνη Κουτσάκη

Ειρήνη Κουτσάκη

Πανεπιστήμιο Κρήτης
Αρίστη Μακρυγιαννάκη

Αρίστη Μακρυγιαννάκη

Πανεπιστήμιο Κρήτης

Έργα

Ελληνικός Κινηματογράφος-Κινηματογραφικές Διασκευές. Θεωρία και Πράξη

Ελληνικός Κινηματογράφος-Κινηματογραφικές Διασκευές. Θεωρία και Πράξη

Υπό την αιγίδα και την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού

Διοργάνωση: Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών, ΙΤΕ

Συνεργαζόμενοι φορείς:
Ένωση Φιλολόγων Ν. Ηρακλείου
Τοπικό Θεματικό Δίκτυο Πολιτιστικών Θεμάτων Camera On της Δ.Δ.Ε. Ηρακλείου
Με την υποστήριξη του Κοινωνικού Χώρου των Ιδρυμάτων Α. & Μ. Καλοκαιρινού

ΕΡΡΙΚΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΣ

ΕΡΡΙΚΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΣ

Στόχος του project είναι η διάσωση, καταγραφή και ανάδειξη του έργου του Ερρίκου Θαλασσινού (1927-2000), του σκηνοθέτη, σεναριογράφου, συγγραφέα και στιχουργού από το Ηράκλειο της Κρήτης, μέσα από σειρά δράσεων. Επί του παρόντος, με την άδεια της οικογένειας του δημιουργού, έχουν ολοκληρωθεί η ψηφιοποίηση και η τεκμηρίωση του υλικού από το προσωπικό αρχείο του Ερρίκου Θαλασσινού (Υπεύθυνος: Γρηγόρης Βοσκάκης). 

Fin de siècle

Fin de siècle: Εντυπώσεις Μελωδιών από τη Σμύρνη

Η πολιτιστική δράση αφορά στη δημιουργία και την έκδοση ενός τρίγλωσσου βιβλίου-cd (ελληνικά-αγγλικά-γαλλικά) με θέμα τις καταγραφές τραγουδιών της Σμύρνης στα τέλη του 19ου από τον L. A. Bourgault Ducoudray που εκδόθηκαν υπό τον τίτλο Trente Mélodies Populaires de Grèce & dOrient).

Η Πόλις γεννιέται

nomades artcore: «Η Πόλις γεννιέται»

Μια «κατακερματισμένη» παράσταση, εμπνευσμένη από τις ανώνυμες μαρτυρίες ανθρώπων, οι οποίοι έζησαν και μεγάλωσαν στο Ρέθυμνο του χθες και του σήμερα. Φωνές σημερινών γονιών, νέων, μαθητών. Ένα συνονθύλευμα καθημερινού λόγου, ακαδημαϊκής γνώσης, σωματικότητας, ποίησης και ζωντανής μουσικής.

Διεθνείς κινηματογραφικές παραγωγές στην Ελλάδα: Η περίπτωση της Κρήτης

Διεθνείς κινηματογραφικές παραγωγές στην Ελλάδα: Η περίπτωση της Κρήτης

Η πράξη με τίτλο «Διεθνείς Κινηματογραφικές Παραγωγές στην Ελλάδα: Η περίπτωση της Κρήτης» εκτελείται από το Πανεπιστήμιο Κρήτης. Σκοπός του ερευνητικού έργου είναι η ιστορική μελέτη διεθνών κινηματογραφικών παραγωγών που πραγματοποιήθηκαν στην Κρήτη, νησί το οποίο έχει υπάρξει προορισμός σημαντικού αριθμού ξένων κινηματογραφιστών και παραγωγών από τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια έως σήμερα. Ειδικότερα, το πρόγραμμα εξετάζει τους λόγους για τους οποίους προσελκύστηκαν ξένοι παραγωγοί και δημιουργοί στην Κρήτη, το νομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο δραστηριοποιήθηκαν και τις συνέπειες της έλευσης των κινηματογραφικών συνεργείων σε επίπεδο τοπικής οικονομίας και κοινωνίας.

Στρατής Καρράς

Το θεατρικό έργο του Στρατή Καρρά και η πολύπλευρη συμβολή του συγγραφέα στην πνευματική και κοινωνική ζωή του τόπου

Στόχος του ερευνητικού project είναι η ψηφιοποίηση, η τεκμηρίωση και η επιμέλεια έκδοσης των θεατρικών έργων του Στρατή Καρρά, καθώς και η ανάδειξη της συμβολής του στον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό.