Διαχρονικά, η αλιεία υπήρξε σταθερός άξονας της ανθρώπινης δραστηριότητας στον ελληνικό θαλάσσιο χώρο. Σε αντίθεση, ωστόσο, με τη ναυτιλία, το θαλάσσιο εμπόριο ή την ακτοπλοΐα, παραμένει ένα από τα λιγότερο μελετημένα πεδία των ανθρωπιστικών επιστημών. Παρά τη σημασία της για την οικονομία, τη διατροφή και τη διαμόρφωση των νησιωτικών και παράκτιων κοινωνιών, η ιστορική και κοινωνική της διάσταση έχει συχνά υποτιμηθεί ή αντιμετωπιστεί αποσπασματικά. Το Κέντρο Ναυτιλιακής Ιστορίας του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας έχει εντάξει την έρευνα και τη μελέτη της ελληνικής αλιείας στους τομείς δράσης του. Βασικός στόχος της προσέγγισης αυτής είναι να προσφέρει νέες οπτικές για την κατανόηση της σχέσης ανθρώπου και θαλάσσιου περιβάλλοντος, της κρατικής ρύθμισης των φυσικών πόρων και της εξέλιξης των παραθαλάσσιων κοινοτήτων, αναδεικνύοντας τον πολλαπλό ρόλο της θάλασσας και φωτίζοντας τον τρόπο με τον οποίο η αλιεία συνδιαμόρφωσε τη θαλασσινή ταυτότητα των Ελλήνων.

Ενδεχομένως, ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει και να ξεπεράσει η ιστορική έρευνα για τη μελέτη της ελληνικής αλιείας είναι η απουσία πηγών. Το στοιχείο αυτό έχει κατά το παρελθόν θεωρηθεί κυρίαρχο χαρακτηριστικό και, μάλλον λανθασμένα, ερμηνευτεί ως συνέπεια της περιορισμένης έκτασης της δραστηριότητας. Στο επίκεντρο του παρόντος ερευνητικού έργου τέθηκε η δημιουργία ενός ηλεκτρονικού αρχειακού αποθετηρίου, με βασική πηγή το υλικό που περιλαμβάνει η Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ).

Τα ΦΕΚ αποτελούν πολύτιμη αρχειακή πηγή, καθώς προσφέρουν πλούσια και εκτενή τεκμηρίωση της κρατικής δραστηριότητας. Η Εφημερίδα της Κυβερνήσεως αποτελεί την επίσημη εφημερίδα του κράτους, όπου δημοσιεύονται οι νόμοι, τα διατάγματα, οι εκτελεστικές αποφάσεις, οι κανονισμοί των υπηρεσιών, οι αγγελίες της δημόσιας διοίκησης, οι προϋπολογισμοί και, γενικότερα, το σύνολο των διοικητικών πράξεων που αφορούν την πολιτική, την κοινωνική και την οικονομική ζωή της χώρας. Παράλληλα, παραμένει σε μεγάλο βαθμό μια αναξιοποίητη πηγή. Η απουσία δυνατότητας ηλεκτρονικής και εστιασμένης αναζήτησης με λέξεις-κλειδιά, καθώς και η έλλειψη θεματικού ευρετηρίου, αποτελούν σημαντικούς ανασταλτικούς παράγοντες για την έρευνά της. Η αναζήτηση γίνεται ανά φύλλο και συχνά απαιτεί την ανάγνωση ολόκληρου του κειμένου, καθώς ο τίτλος δεν αποδίδει με ακρίβεια το περιεχόμενό του.

Η ερευνητική εργασία θα περιλαμβάνει την αποδελτίωση του συνόλου των φύλλων από το πρώτο έτος του 1833 έως το 1940. Μέσα από αυτή τη διαδικασία θα διαμορφωθεί μια εικόνα της διαχρονικής εξέλιξης των ζητημάτων που αφορούν τον χώρο της αλιείας, όπως αυτά αποτυπώνονται στην κρατική εφημερίδα μέχρι την παραμονή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Για τον σκοπό αυτό θα μελετηθούν τα ΦΕΚ και θα αποδελτιωθούν όλες οι αναφορές που σχετίζονται με την αλιευτική δραστηριότητα και, ευρύτερα, με τα αγαθά της θάλασσας, των ποταμών και των λιμνών. Πέρα από τα ψάρια, τα μαλάκια και τα μαλακόστρακα, η βάση δεδομένων θα περιλαμβάνει τους σπόγγους, τα κοράλλια, τις βδέλλες, τα φύκια, την άμμο, το αλάτι. Σκοπός είναι η διαμόρφωση μιας συνολικής εικόνας: α. της αλιείας της ανοιχτής θάλασσας, β. της σπογγαλιείας, γ. της αλιείας των κλειστών υδάτων, δ. της ιχθυοτροφίας, ε. των αλυκών και του θαλάσσιου αλατιού και στ. της αλιείας κοραλλιών, της καλλιέργειας βδελλών και της συγκομιδής φυκιών.

Ο υδάτινος κόσμος προσεγγίζεται ως ενιαίος παραγωγικός χώρος:  εκεί εντοπίζεται η αλιευτική δραστηριότητα και σε αυτό το πλαίσιο αναζητούνται τα ιστορικά τεκμήριά της. Η αποθησαύριση θα περιλαμβάνει πληροφορίες κανονιστικού περιεχομένου (διατάγματα και νόμους), καθώς και οικονομικά τεκμήρια, όπως προϋπολογισμούς, τιμοκαταλόγους θαλάσσιων προϊόντων, τοπικά ή τελωνειακά δασμολόγια, επιβολή έκτακτων φόρων, πίνακες εισαγωγών-εξαγωγών, διακρατικές εμπορικές συνθήκες κ.ά. Έτσι, θα δημιουργηθεί μια χοάνη πληροφοριών, ερευνητικά προσβάσιμη και άμεσα αξιοποιήσιμη, συγκροτώντας το πρώτο ψηφιακό αποθετήριο με θεματική την αλιεία και τα αγαθά του υδάτινου περιβάλλοντος. Το αποθετήριο αυτό θα αποτελεί βασικό πυλώνα τροφοδότησης για την εξέλιξη της έρευνας, όχι μόνο των κοινωνικών αλλά και των φυσικών επιστημών.