Πρόγραμμα Τουρκικών Σπουδών

      Το Πρόγραμμα Τουρκικών Σπουδών του Ι. Μ. Σ. προωθεί τη συστηματική μελέτη και έρευνα της ιστορίας των τουρκικών λαών. Το Πρόγραμμα εξειδικεύεται στη μελέτη και έρευνα της κοινωνικής και οικονομικής ιστορίας, καθώς και της ιστορίας των θεσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στους στόχους του εντάσσεται και η μελέτη και έρευνα της ιστορίας της σύγχρονης Τουρκίας. Για την επίτευξη των στόχων του, το Πρόγραμμα Τουρκικών Σπουδών (Π.Τ.Σ.) έχει αναπτύξει από το 1987 πρωτοπόρες δομές για:

την εκπαίδευση νέων επιστημόνων στο χώρο των τουρκικών σπουδών

την παραγωγή ερευνητικού έργου μέσω της αξιοποίησης των οθωμανικών αρχείων

Εκπαίδευση νέων τουρκολόγων: Το 1988, το Π.Τ.Σ. ξεκίνησε στο πλαίσιο του Ι.Μ.Σ. τη λειτουργία διετούς «Προγράμματος Επιμόρφωσης και Εξειδίκευσης στην Τουρκολογία», στο οποίο διδάσκονται τουρκικά, οθωμανική διπλωματική και παλαιογραφία, τουρκική και οθωμανική ιστορία. Το Πρόγραμμα εξελίχθηκε στο «Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Τουρκολογία» του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, το οποίο διεξάγεται σε συνεργασία με το Π. Τ. Σ. Το Π. Τ. Σ. διαθέτει στους μεταπτυχιακούς φοιτητές το εξειδικευμένο προσωπικό και τους χώρους του για τη διδασκαλία των μαθημάτων και των σεμιναρίων. Θέτει επίσης στη διάθεση των μεταπτυχιακών φοιτητών την ειδικευμένη σε θέματα Τουρκολογίας και Ισλαμολογίας βιβλιοθήκη του, καθώς και την υλικοτεχνική υποδομή του. Οι δύο πρώτοι στις εξετάσεις εισαγωγής στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα και πολλοί απόφοιτοί του απασχολούνται ως υπότροφοι στα ερευνητικά προγράμματα του Π.Τ.Σ.

Τουρκολογική Έρευνα: Το Π. Τ. Σ. σχεδιάζει και υλοποιεί Ερευνητικά Προγράμματα συστηματικής έρευνας στα οθωμανικά αρχεία, προϊόν των οποίων αποτελεί η επιστημονική δημοσίευση και ο σχολιασμός μεγάλου τμήματος αρχειακών πηγών για την κοινωνική και οικονομική ιστορία, καθώς και την ιστορία των θεσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Έχουν υλοποιηθεί και υλοποιούνται Ερευνητικά Προγράμματα στο Τουρκικό Αρχείο Ηρακλείου, στο Οθωμανικό Αρχείο Χανίων, σε μοναστήρια του Αγίου Όρους και στην Καΐρειο Βιβλιοθήκη Άνδρου. Τα τελευταία χρόνια το Π.Τ.Σ. έχει επίσης αναπτύξει ερευνητικό ενδιαφέρον και για τη μελέτη των οθωμανικών μνημείων στην Ελλάδα, στο πλαίσιο του οποίου υλοποιείται ερευνητικό πρόγραμμα με αντικείμενο τις μουσουλμανικές επιτύμβιες στήλες του Ρεθύμνου.

Τουρκολογική Βιβλιοθήκη: Οι δραστηριότητες του Π. Τ. Σ. υποστηρίζονται από την εξειδικευμένη σε θέματα τουρκολογικών και ισλαμολογικών σπουδών βιβλιοθήκη του Ι. Μ. Σ. Η βιβλιοθήκη αυτή είναι μοναδική στο είδος και την έκτασή της στην Ελλάδα και εμπλουτίζεται διαρκώς. Ιδιαίτερα σημαντικό τμήμα της αποτελεί η προσωπική βιβλιοθήκη του Victor Ménage, συνταξιούχου καθηγητή της Σχολής Ανατολικών και Αφρικανικών Σπουδών (School of Oriental and African Studies) του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, με πολλές σπάνιες εκδόσεις βιβλίων και περιοδικών τουρκολογικού ενδιαφέροντος. Το Π.Τ.Σ. διαθέτει, επίσης, συλλογές μικροταινιών πρωτογενούς οθωμανικού αρχειακού υλικού από διάφορα αρχεία της Ελλάδας.

Τουρκολογικά Συμπόσια: Το Π. Τ. Σ. έχει καταξιωθεί διεθνώς διοργανώνοντας με επιτυχία από το 1991 το μόνο πάγιο διεθνές συμπόσιο Τουρκολογίας στην Ελλάδα. Μέχρι σήμερα έχουν διεξαχθεί έξι Διεθνή Συμπόσια στο Ρέθυμνο, με τα εξής θέματα:
Το οθωμανικό εμιράτο (1300-1389) (Ρέθυμνο, 11-13 Ιανουαρίου 1991)
Η Εγνατία Οδός επί Τουρκοκρατίας (Ρέθυμνο, 9-11 Ιανουαρίου 1994)
Οι φυσικές καταστροφές στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και οι συνέπειές τους (Ρέθυμνο, 10-12 Ιανουαρίου 1997)
Ο οθωμανός αρχιναύαρχος: το αξίωμα και η επικράτειά του (Ρέθυμνο, 7-9 Ιανουαρίου 2000)
Οι επαρχιακές ελίτ στην Οθωμανική Αυτοκρατορία (Ρέθυμνο, 10-12 Ιανουαρίου 2003)
Η Κρήτη και η Ανατολική Μεσόγειος, 1645-1840 (Ρέθυμνο, 13-15 Ιανουαρίου 2006)
Τα πρακτικά των τεσσάρων πρώτων διεθνών συμποσίων έχουν δημοσιευθεί με επιμέλεια της Ελισάβετ Ζαχαριάδου. Τα πρακτικά του πέμπτου διεθνούς συμποσίου έχουν δημοσιευτεί με επιμέλεια του Αντώνη Αναστασόπουλου.  
Τα πρακτικά των τριών πρώτων συμποσίων έχουν κυκλοφορήσει επίσης σε τουρκική μετάφραση.

Το Πρόγραμμα Τουρκικών Σπουδών του Ι. Μ. Σ. ξεκίνησε το 1987, με υπεύθυνους τους καθηγητές του Πανεπιστημίου Κρήτης Βασίλη Δημητριάδη και Ελισάβετ Ζαχαριάδου. To συντονισμό του Προγράμματος ασκεί σήμερα ο Ηλίας Κολοβός, λέκτορας του Πανεπιστημίου Κρήτης και συνεργάτης του Ι.Μ.Σ. με γνωστικό αντικείμενο τις οθωμανικές σπουδές.