Δημοσιεύσεις

 

Halcyon Days in Crete I

Elizabeth Zachariadou (ed.), The Ottoman Emirate (1300-1389), Halcyon Days in Crete I, A Symposium Held in Rethymnon, 11-13 January 1991, Rethymnon: Crete University Press, 1993.

Η μετατροπή ενός μικρού εμιράτου στην παντοδύναμη Oθωμανική Αυτοκρατορία, η οποία διαδέχθηκε εκείνη του Bυζαντίου και ήταν σε στενή επαφή με τον δυτικό χριστιανικό κόσμο επί πολλούς αιώνες, παραμένει ένα φαινόμενο με πολλαπλές ερμηνείες. Oι θεωρίες των μεγάλων ιστορικών M. F. Köprülü και P. Wittek, που διαμορφώθηκαν και οι δύο στη δεκαετία του 1930, έχουν πρόσφατα τροποποιηθεί. Πρόσφατες ανακαλύψεις και μελέτες που τις διαδέχθηκαν έχουν προκαλέσει πλήθος συζητήσεων, με νέα επιχειρήματα, και έδωσαν επιπρόσθετες ερμηνείες. O ρόλος των δερβίσηδων αναδεικνύεται σημαντικότερος από ό,τι νομιζόταν, και η ανακάλυψη νομισμάτων ρίχνει νέο φως στο ταπεινό ξεκίνημα των τούρκων εμίρηδων του 14ου αιώνα, ενώ το αρχειακό υλικό που μελετήθηκε αποσαφήνισε πολλούς από τους νεότερους θεσμούς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. O τόμος περιλαμβάνει 17 άρθρα εστιασμένα στην επανεξέταση της ιστορίας του Oθωμανικού Eμιράτου, βασισμένα στις ανακοινώσεις που έγιναν στο Πρώτο Διεθνές Τουρκολογικό Συμπόσιο που διοργανώθηκε στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών τον Ιανουάριο του 1991.

Διανομή: Π.E.K., T.Θ. 1527, 71110 Ηράκλειο
www.cup.gr, e-mail: pek@physics.uoc.gr

Halcyon Days in Crete II

Elizabeth Zachariadou (ed.), The Via Egnatia under Ottoman Rule (1380-1699), Halcyon Days in Crete II, A Symposium Held in Rethymnon, 9-11 January 1994, Rethymnon: Crete University Press, 1996.

Ο μεγάλος οδικός άξονας που κατασκεύασαν οι Pωμαίοι για να ενώσουν την Aδριατική με την Προποντίδα και τη Mαύρη Θάλασσα αχρηστεύθηκε σε σημαντικό βαθμό με την κάθοδο των Σλάβων προς τα Nότια Bαλκάνια (7ος-9ος αιώνας). Aνέκτησε τη λειτουργικότητά του κατά τον 14ο αιώνα, κατά την εξάπλωση των Oθωμανών στη νοτιοανατολική Eυρώπη. Oι τελευταίοι ενδιαφέρθηκαν αμέσως να επιβάλουν τον έλεγχό τους πάνω στη σημαντική αυτή οδική αρτηρία. Στο διάστημα της Tουρκοκρατίας και ως το τέλος περίπου του 16ου αιώνα, η Eγνατία Oδός και οι διασταυρώσεις της χρησίμευαν για τις πορείες στρατευμάτων, για τη μεταφορά εμπορευμάτων, κι ακόμη για την κυκλοφορία θρησκευτικών και πολιτισμικών ρευμάτων. Kαθώς η πόλη της Θεσσαλονίκης αποτελούσε τον κυριότερο κόμβο πάνω στην Eγνατία, αρκετά από τα κείμενα είναι αφιερωμένα στην πόλη αυτή. O τόμος περιλαμβάνει τις ανακοινώσεις που έγιναν στο Δεύτερο Διεθνές Tουρκολογικό Συμπόσιο, που διοργανώθηκε από το το Iνστιτούτο Mεσογειακών Σπουδών τον Iανουάριο του 1994.

Διανομή: Π.E.K., T.Θ. 1527, 71110 Ηράκλειο
www.cup.gr, e-mail: pek@physics.uoc.gr

Halcyon Days in Crete III

Elizabeth Zachariadou (ed.), Natural Disasters in the Ottoman Empire, Halcyon Days in Crete III, A Symposium Held in Rethymnon, 10-12 January 1997, Rethymnon: Crete University Press, 1999.

Μια φυσική καταστροφή, όπως ένας σεισμός ή μια πλημμύρα, ακολουθούμενη ενίοτε από μια δεύτερη, όπως μια φωτιά ή μια επιδημία, είναι ένα απρόβλεπτο γεγονός που έχει επιπτώσεις στην οικονομία ή τη δημογραφία μιας κοινωνίας, συχνά μάλιστα και στις σχέσεις των ατόμων με το κράτος ή τις θρησκευτικές αρχές. Οπωσδήποτε ο ρόλος των φυσικών καταστροφών στις ιστορικές εξελίξεις είναι αμφίσημος. Οι 19 μελέτες που περιλαμβάνονται σε αυτό τον τόμο και αποτελούν τον καρπό του Τρίτου Διεθνούς Τουρκολογικού Συμποσίου που διοργανώθηκε στο Ρέθυμνο από το Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών τον Ιανουάριο του 1997 ασχολούνται με τη μεθοδολογία της μελέτης των φυσικών καταστροφών και με τα προβλήματα που αναφέρθηκαν παραπάνω.

Διανομή: Π.E.K., T.Θ. 1527, 71110 Ηράκλειο
www.cup.gr, e-mail: pek@physics.uoc.gr

Halcyon Days in Crete IV

Elizabeth Zachariadou (ed.), The Kapudan Pasha, His Office and his Domain, Halcyon Days in Crete IV, A Symposium Held in Rethymnon, 7-9 January 2000, Rethymnon: Crete University Press, 2002.

Η Οθωμανική Αυτοκρατορία διατηρούσε ένα διοικητικό ναυτικό δίκτυο που εκτεινόταν από τον Ινδικό Ωκεανό ως τα βορειοαφρικανικά σύνορα στη Μεσόγειο και από την Ερυθρά Θάλασσα μέχρι το Δούναβη, τον μεγάλο ποταμό που συνέδεε τις τουρκικές περιοχές με την Κεντρική Ευρώπη. Οι 25 μελέτες που περιλαμβάνονται σε αυτό τον τόμο ασχολούνται με την ηγετική φυσιογνωμία της οθωμανικής ναυτικής διοίκησης, τον αρχιναύαρχο ή καπουντάν πασά. Αποτελούν το προϊόν του Τέταρτου Διεθνούς Τουρκολογικού Συμποσίου που διοργανώθηκε στο Ρέθυμνο από το Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών τον Ιανουάριο του 2000.

Διανομή: Π.E.K. T.Θ. 1527, 71110 Ηράκλειο
www.cup.gr,e-mail: pek@physics.uoc.gr



Halcyon Days in Crete V

Antonis Anastasopoulos (ed.), Provincial Elites in the Ottoman Empire, Halcyon Days in Crete V, A Symposium Held in Rethymno, 10-12 January 2003, Rethymno: Crete University Press, 2005.

Ο ρόλος των επαρχιακών ελίτ στην Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν σημαντικός και πολλαπλός: συγκροτούσαν την ηγεσία των επαρχιακών κοινωνιών, δρούσαν ως πολιτικοί μεσολαβητές ανάμεσα στο κράτος και τις επαρχίες του, δραστηριοποιούνταν ως μισθωτές φόρων και επιχειρηματίες, αποτελούσαν πρότυπα για τους συγχρόνους τους. Η έννοια της επαρχιακής ελίτ στην Οθωμανική Αυτοκρατορία είναι εξ ορισμού αρκετά ευρεία λόγω της τεράστιας έκτασης της τελευταίας και της μακραίωνης ύπαρξής της. Όψεις αυτής της έννοιας διερευνούν τα 18 κείμενα που περιέχονται σε αυτόν τον τόμο και αναφέρονται τόσο στις μουσουλμανικές όσο και στις μη μουσουλμανικές ελίτ. Ανάμεσα στα θέματα που καλύπτονται περιλαμβάνονται η σύνθεση, τα χαρακτηριστικά και η κουλτούρα των ελίτ, οι σχέσεις πατρωνίας και οι πηγές πλούτου και δύναμης, οι σχέσεις των μελών της ελίτ με τις κρατικές αρχές και άλλα μέλη της ελίτ ή άλλες ελίτ και η κινητικότητα των ελίτ κατά την περίοδο που εκτείνεται από τον 15ο μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα.

 

Διανομή: Π.E.K. T.Θ. 1527, 71110 Ηράκλειο
www.cup.gr, e-mail: pek@physics.uoc.gr

Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών (μετάφραση από τα τουρκικά: Βασίλης Δημητριάδης, Ελένη Καραντζίκου, Πηνελόπη Φωτεινού, Χρυσούλα Χριστοδουλάρα, επιμέλεια Β. Δημητριάδης - Δ. Δασκάλου), Ο Κώδικας των Θυσιών. Ονόματα και δημευμένες περιουσίες των Χριστιανών αγωνιστών της Ανατολικής Κρήτης κατά την Επανάσταση του 1821, Ηράκλειο: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης και Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη, 2003.

Οι Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης και η Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη εκδίδουν από κοινού τον «Κώδικα των Θυσιών», το οθωμανικό κατάστιχο που σώζεται στο Τουρκικό Αρχείο Ηρακλείου, στο οποίο καταγράφονται κατά επαρχία και κατά χωριό ονόματα των χριστιανών κατοίκων της Ανατολικής Κρήτης που σκοτώθηκαν, αιχμαλωτίστηκαν, πουλήθηκαν σκλάβοι ή διέφυγαν κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821, και οι περιουσίες τους δημεύτηκαν από το οθωμανικό δημόσιο ή αποδόθηκαν σε κληρονόμους των θυμάτων. Στον Κώδικα καταγράφονται επίσης τα ονόματα μουσουλμάνων εξωμοτών που οι περιουσίες τους δημεύτηκαν, καθώς και χριστιανών που είχαν χωράφια έξω από το κάστρο και σπίτια ή καταστήματα μέσα στην πόλη του Ηρακλείου, οι περισσότεροι από τους οποίους είχαν πέσει θύματα κατά τη μεγάλη σφαγή του Ιουνίου του 1821 στον Άγιο Μηνά, και οι περιουσίες τους πουλήθηκαν ή δωρήθηκαν σε μουσουλμάνους.
Ο Κώδικας, πέραν της προφανούς σημασίας του ως πολύτιμης μαρτυρίας για την ιστορία των ανθρώπων και των οικογενειών τους που χάθηκαν, αποτελεί ανεκτίμητης αξίας πηγή για τις συνέπειες της επανάστασης στον χριστιανικό πληθυσμό, για τις πολεμικές επιχειρήσεις των Οθωμανών εναντίον των εξεγερμένων χριστιανών, για την αγροτική οικονομία της εποχής, τη δημογραφική σύνθεση των οικισμών, τη μετεξέλιξη των επωνύμων και των τοπωνυμίων, κ.ά. Η μετάφραση συνοδεύεται από φωτογραφική αναπαραγωγή του οθωμανικού χειρογράφου -γραμμένου στην αραβική γραφή- εκτενή Εισαγωγή και Συμπεράσματα, αναλυτικούς πίνακες για τα θύματα και τις περιουσίες τους κατά επαρχία και χωριό, πίνακες τοπωνυμίων, γλωσσάρια, ευρετήρια κ.λπ.

Διανομή: Π.E.K., T.Θ. 1527, 71110 Ηράκλειο
www.cup.gr, e-mail: pek@physics.uoc.gr