Σχετικά με το Πρόγραμμα

Το πρόγραμμα στοχεύει στη συγκρότηση ενός Συστήματος Διαχείρισης Βάσεων Δεδομένων (Σ.Δ.Β.Δ.) σχετικών με την αγροτική οικονομία της σύγχρονης Ελλάδας. Σε πρώτη φάση, συλλέχθηκαν και ενσωματώθηκαν στο Σ.Δ.Β.Δ. οι ετήσιες στατιστικές γεωργίας του μεσοπολέμου (1914-1938) μία πλούσια συλλογή πηγών πληροφόρησης που δεν έχει ποτέ μελετηθεί πλήρως και συστηματικά. Ακόμη, ενσωματώθηκαν τα απαραίτητα στοιχεία τα σχετικά με την δημογραφική διάρθρωση και τη διοικητική εξέλιξη των προς εξέταση μεταβλητών. Ελέγχοντας την ακρίβεια, την ποιότητα και το ακριβές περιεχόμενο του συνόλου των διαθέσιμων στατιστικών πληροφοριών, αίρεται η παρούσα πολυμορφία και ασάφεια των διοικητικών και εννοιολογικών αναφορών και εξασφαλίζεται η ομοιογενοποίηση των δεδομένων συγχρονικά αλλά και σε συμπαγείς διαχρονικά σειρές μεταβλητών.

Το ανοικτής πρόσβασης Σ.Δ.Β.Δ. θα επιτρέψει τη χαρτογράφηση της ποικιλομορφίας του αγροτικού χώρου, διευκολύνοντας έτσι τη μελέτη των περιφερειακών δημο-οικονομικών συστημάτων και υποστηρίζοντας ασφαλέστερα σχετικές συγκριτικές μελέτες μεταξύ ελληνικών ή μεσογειακών περιφερειών.

Μέρος των πηγών συλλέχθηκαν, μηχανογραφήθηκαν και έγιναν αντικείμενο επεξεργασίας πριν το πρόγραμμα αυτό ενσωματωθεί επίσημα στο Ι.Μ.Σ. του Ι.Τ.Ε., και χρησιμοποιήθηκαν έκτοτε στις τρέχουσες ερευνητικές δραστηριότητες του Προγράμματος. Πρόκειται κυρίως για το σύνολο των δεδομένων από τις Απογραφές Γεωργίας και Κτηνοτροφίας των ετών 1860, 1887, 1911, 1929 και 1950, καθώς και για τα απαραίτητα συνοδευτικά πληθυσμιακά και γεωγραφικά δεδομένα. Για να επιτευχθεί το απαραίτητο χρονικό βάθος που επιτρέπει την αξιολόγηση της ακρίβειας των ποσοτικών δεδομένων του μεσοπολέμου θα χρησιμοποιηθούν στο μέλλον και δεδομένα από την πρώτη μεγάλη μεταπολεμική απογραφή γεωργίας του 1961.

Για να εξασφαλιστεί ιστορικό βάθος στην έρευνα, η βάση δεδομένων συμπληρώθηκε με στοιχεία από τα εκδοθέντα δεδομένα της πρώτης οθωμανικής απογραφής γεωργίας και κτηνοτροφίας των ετών 1908/1910 για τις ελληνικές σήμερα περιοχές καθώς και πληροφορίες (εκδομένες και ανέκδοτες) για τη Βόρεια Ελλάδα, που αντλούνται από τις πλούσιες σε ποσοτικά στοιχεία τοπικού χαρακτήρα γεωργο-οικονομικές έρευνες των ετών 1913-1939. Τα δεδομένα αυτά καθώς και τα στοιχεία από τις απογραφές των ζευγηλατείων της Θεσσαλίας (1896-1908) προβλέπεται να ενσωματωθούν στο Σ.Δ.Β.Δ. σε επόμενη φάση.

Στην φάση αυτή συνεχίζεται η ενσωμάτωση στο Σ.Δ.Β.Δ. των δημογραφικών και διοικητικών δεδομένων για κάθε γεωργικό οικισμό κατά τον 20ο αιώνα (1920-1971), έτσι ώστε να επιτευχθεί η λεπτομερής συσχέτιση των πληθυσμιακών και οικονομικών μετασχηματισμών της περιόδου, ανεξάρτητα από τις πολλές διοικητικές μεταβολές που σημειώθηκαν κατά το διάστημα αυτό και οι οποίες καθιστούσαν το έργο αυτό εξαιρετικά δύσκολο και επισφαλές.

Σε τελικό στάδιο το Σ.Δ.Β.Δ. θα μπορούσε να ενσωματώσει όλες τις επίσημες στατιστικές πηγές, όπως είναι οι πληθυσμιακές, αγροτικές και βιομηχανικές απογραφές (1828-1961), καθώς και τις στατιστικές εξωτερικού εμπορίου και φυσικής κίνησης του πληθυσμού της Στατιστικής Υπηρεσίας ή άλλων αντίστοιχων υπηρεσιών γειτονικών χωρών. Το Σ.Δ.Β.Δ. προβλέπεται επίσης μελλοντικά να διασυνδεθεί με αντίστοιχες Βάσεις Δεδομένων σχετικές με την οικονομία και την κοινωνία των ελληνικών πόλεων ή των αγροτικών κοινωνιών άλλων μεσογειακών χωρών.

Απώτερη φιλοδοξία του Προγράμματος ερευνών είναι να διευκολύνει και να ενισχύσει την έρευνα της αγροτικής ιστορίας, να κινητοποιήσει το υπάρχον ερευνητικό δυναμικό, να προσελκύσει φοιτητές και νέους ερευνητές και, εντέλει, να επιτρέψει τη συγκρότηση ενός αυτόνομου ερευνητικού και επιστημονικού πεδίου.

To Σ.Δ.Β.Δ., θα εμπλουτίζεται συνεχώς με νέες πηγές και..

θα παρέχει ελεύθερη πρόσβαση μέσω του διαδικτύου σε όλους τους χρήστες.

θα επιτρέψει ποικίλες διασυνδέσεις πολλαπλών μεταβλητών, συγχρονικά και διαχρονικά, προσφέροντας αυξημένες δυνατότητες στατιστικής και χαρτογραφικής επεξεργασίας σε κάθε ενδιαφερόμενο ερευνητή.

θα ενθαρρύνει μελέτες για τη νεοελληνική ύπαιθρο, επιλύοντας το πρόβλημα της επεξεργασίας διάσπαρτων και δυσεύρετων δεδομένων και έχοντας επιπλέον λύσει το πρόβλημα της αναπροσαρμογής των στοιχείων ανάλογα με τις συνεχείς αλλαγές διοικητικής διάρθρωσης της χώρας.

θα βοηθήσει στην ένταξη της ελληνικής περίπτωσης σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ερευνών που διεξάγονται στην Ελλάδα και το εξωτερικό για την αγροτική ιστορία.

θα υποστηρίξει τη διδασκαλία και την έρευνα στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας και Έρευνας.