CRINNO: MUSIC II
Η μουσική παράδοση της λύρας στην κρητική δημοτική μουσική του Ν. Ρεθύμνης
Υπεύθυνος προγράμματος : Γρηγόρης Σηφάκης, Καθηγητής ΦιλολογίαςΗ κρητική παραδοσιακή μουσική αναμφίβολα παρουσιάζει
μεγάλη ποικιλία. Από τους κρητικούς σκοπούς οι περισσότερο διαδεδομένοι
είναι ο συρτός, η σούστα, το πεντοζάλι, ο πηδηχτός, ο σιγανός, ενώ υπάρχουν
και άλλοι ακόμη με καθαρά τοπικό χαρακτήρα και περιορισμένη διάδοση.
Το πιο διαδεδομένο μουσικό όργανο στην Κρήτη σήμερα είναι η λύρα. Ωστόσο,
παρ' όλη τη διάδοση της τόσο στον Ν. Ρεθύμνης όσο και στους υπόλοιπους
νομούς του νησιού, ποτέ δεν αποτέλεσε αντικείμενο συστηματικής μελέτης.
Μέχρι σήμερα δεν υπήρξε ένα ερευνητικό πρόγραμμα καταγραφής, ηχογράφησης
και μελέτης των σκοπών της λύρας με στόχο την καταγραφή τη ζώσας παράδοσης
και τη μελέτη και επεξεργασία του σχετικού υλικού από ειδικούς επιστήμονες.
Αντίθετα, η βιολιστική παράδοση στην κρητική δημοτική μουσική μελετήθηκε διεξοδικότατα στο πλαίσιο ενός μεγάλου και σημαντικού προγράμματος που εκπονήθηκε από το Ι.Μ.Σ. και το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών (βλ. πρόγραμμα «Θαλήτας» με επιστημονικό υπεύθυνο τον καθηγητή Εθνομουσικολογίας, Γεώργιο Αμαργιανάκη).
Θεωρούμε ότι στον Ν. Ρεθύμνης υπάρχει πλούσιο και σημαντικότατο υλικό όσον αφορά τη μουσική παράδοση της λύρας το οποίο πρέπει να καταγραφεί και να μελετηθεί το συντομότερο δυνατόν.
Τα αναμενόμενα αποτελέσματα του προγράμματος θα μπορούσαν να συνοψιστούν στα εξής:
Πρώτον, με την καταγραφή, μελέτη και ψηφιοποίηση των σχετικών στοιχείων θα διασώσουμε ένα πολύτιμο υλικό της κρητικής παραδοσιακής μουσικής.
Δεύτερον, το πληροφοριακό υλικό του προγράμματος αφού εισαχθεί στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων θα μπορεί να χρησιμεύσει ως βασική πηγή περαιτέρω έρευνας και μελέτης στον τομέα της Εθνομουσικολογίας.
Τρίτον, η μελέτη της λύρας στον Ν. Ρεθύμνης θεωρούμε ότι θα αποτελέσει έναυσμα και για άλλες μελλοντικές εθνομουσικολογικές μελέτες όχι μόνον στην Κρήτη αλλά και σε γειτονικές της γεωπολιτισμικές περιοχές (π.χ. Δωδεκάνησα). Έτσι, με τη μελέτη της λύρας στον συγκεκριμένο νομό της Κρήτης θα δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για τη συγκριτική μελέτη της ζώσας λυρίστικης παράδοσης του ευρύτερου νησιωτικού χώρου.
Με βάση τα παραπάνω, η διάδοση των αποτελεσμάτων του προγράμματος
θα επιτευχθεί Πρώτον, με την εγκατάσταση της ηλεκτρονικής βάσεως δεδομένων
στο Ι.Μ.Σ. και τη δυνατότητα άντλησης σχετικών εθνομουσικολογικών,
ανθρωπολογικών, χορολογικών κ.λ.π. πληροφοριών.
Δεύτερον, τα αποτελέσματα της έρευνας - όπως αυτά θα προκύψουν μετά
το πέρας του προγράμματος - θα ανακοινωθούν στο ευρύ κοινό και στην
τοπική κοινωνία του Ρεθύμνου, μέσω ειδικών παρουσιάσεων - ανακοινώσεων
σε ειδική ημερίδα / ημερίδες.
Αντίθετα, η βιολιστική παράδοση στην κρητική δημοτική μουσική μελετήθηκε διεξοδικότατα στο πλαίσιο ενός μεγάλου και σημαντικού προγράμματος που εκπονήθηκε από το Ι.Μ.Σ. και το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών (βλ. πρόγραμμα «Θαλήτας» με επιστημονικό υπεύθυνο τον καθηγητή Εθνομουσικολογίας, Γεώργιο Αμαργιανάκη).
Θεωρούμε ότι στον Ν. Ρεθύμνης υπάρχει πλούσιο και σημαντικότατο υλικό όσον αφορά τη μουσική παράδοση της λύρας το οποίο πρέπει να καταγραφεί και να μελετηθεί το συντομότερο δυνατόν.
Τα αναμενόμενα αποτελέσματα του προγράμματος θα μπορούσαν να συνοψιστούν στα εξής:
Πρώτον, με την καταγραφή, μελέτη και ψηφιοποίηση των σχετικών στοιχείων θα διασώσουμε ένα πολύτιμο υλικό της κρητικής παραδοσιακής μουσικής.
Δεύτερον, το πληροφοριακό υλικό του προγράμματος αφού εισαχθεί στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων θα μπορεί να χρησιμεύσει ως βασική πηγή περαιτέρω έρευνας και μελέτης στον τομέα της Εθνομουσικολογίας.
Τρίτον, η μελέτη της λύρας στον Ν. Ρεθύμνης θεωρούμε ότι θα αποτελέσει έναυσμα και για άλλες μελλοντικές εθνομουσικολογικές μελέτες όχι μόνον στην Κρήτη αλλά και σε γειτονικές της γεωπολιτισμικές περιοχές (π.χ. Δωδεκάνησα). Έτσι, με τη μελέτη της λύρας στον συγκεκριμένο νομό της Κρήτης θα δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για τη συγκριτική μελέτη της ζώσας λυρίστικης παράδοσης του ευρύτερου νησιωτικού χώρου.