Ιστορία της Τέχνης
Το Ινστιτούτο Μεσογειακών
Σπουδών φιλοξενεί περισσότερα ερευνητικά προγράμματα Ιστορίας της Τέχνης.
Η ανθρωπιστική αυτή επιστήμη δεν έχει ιδιαίτερα καλλιεργηθεί στη χώρα μας, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τις τέχνες που αναπτύχθηκαν στη Βόρεια, Δυτική, Ανατολική και Νοτιοδυτική Ευρώπη. Ακόμα όμως και η μελέτη της νεοελληνικής τέχνης παρουσιάζει μεγάλα κενά που πρέπει σταδιακά να καλυφθούν.
Το ξεκίνημα έγινε στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών το 1990 με τη δημιουργία του «Κέντρου Δομήνικος Θεοτοκόπουλος», τη μόνη υπάρχουσα θεσμοθετημένη προσπάθεια επιστημονικής μελέτης της καλλιτεχνικής παραγωγής του Γκρέκο, με υπεύθυνο τον Νίκο Χατζηνικολάου, καθηγητή της Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Στόχος του Κέντρου είναι η οργάνωση εκθέσεων, η σύγκληση επιστημονικών συνεδρίων, η έκδοση ειδικευμένων μελετών, η συγκρότηση μιας επιστημονικής βιβλιοθήκης γύρω από το έργο του καλλιτέχνη καθώς και μιας φωτοθήκης με όλα τα αποδιδόμενα σ'αυτόν έργα.
Στο πλαίσιο του Κέντρου Δομήνικος Θεοτόπουλος λειτουργεί από το 1996 και το επιστημονικό πρόγραμμα «Δυτική τέχνη στην Κρήτη» υπό τη διεύθυνση της Όλγας Γκράτζιου, αναπληρώτριας καθηγήτριας της Βυζαντινής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.
Η τέχνη που δημιουργήθηκε στο νησί κατά τη διάρκεια της βενετικής κυριαρχίας (1204-1669) τράβηξε ελάχιστα το ενδιαφέρον των ερευνητών κατά τον μισό αιώνα που πέρασε, παρόλο που αποτελεί μια εξαιρετική μαρτυρία για την επαφή των κατοίκων της Κρήτης με τη Δυτική παράδοση, κυρίως στο επίπεδο της αρχιτεκτονικής και της γλυπτικής. Στο επίπεδο της ζωγραφικής η πληροφόρησή μας μπορεί να γίνει σχεδόν αποκλειστικά με βάση τις γραπτές μαρτυρίες. Απ' αυτό το σημείο και μετά θα μπορέσουμε ίσως να εκτιμήσουμε τον βαθμό εξοικείωσης των Κρητών καλλιτεχνών με την ιταλική τέχνη και να προχωρήσουμε προς τη λύση του προβλήματος της καλλιτεχνικής «διγλωσσίας» τους.
Το πρόγραμμα στοχεύει στη συγκέντρωση φωτογραφικού υλικού και γραπτών μαρτυριών καθώς και στην οργάνωση συνεδρίων.
Τέλος, από το 2001 λειτουργεί στο ΙΜΣ το ερευνητικό πρόγραμμα «Η τεχνοκριτική στην Ελλάδα», υπό την διεύθυνση του Ευγένιου Δ. Ματθιόπουλου, επίκουρου καθηγητή της Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, με στόχο τη δημιουργία μιας βάσης δεδομένων με την αρθρογραφία των σημαντικότερων Ελλήνων Τεχνοκριτών του 20ού αιώνα. Μέχρι τώρα στο επίκεντρο της έρευνας βρέθηκε το έργο του Γιώργου Πετρή και του ΄Αγγελου Προκοπίου.
Και στην περίπτωση αυτή το ερευνητικό ενδιαφέρον στρέφεται τόσο προς την εξονυχιστική τεκμηρίωση όσο και προς την αξιολόγηση του τεχνοκριτικού λόγου.
Η ολοκλήρωση των τριών προγραμμάτων, πρωτότυπων στη σύλληψή τους, θα αποτελέσει μια σημαντική συνεισφορά στην επιστημονική έρευνα για τις εικαστικές τέχνες στη χώρα μας.
Η ανθρωπιστική αυτή επιστήμη δεν έχει ιδιαίτερα καλλιεργηθεί στη χώρα μας, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τις τέχνες που αναπτύχθηκαν στη Βόρεια, Δυτική, Ανατολική και Νοτιοδυτική Ευρώπη. Ακόμα όμως και η μελέτη της νεοελληνικής τέχνης παρουσιάζει μεγάλα κενά που πρέπει σταδιακά να καλυφθούν.
Το ξεκίνημα έγινε στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών το 1990 με τη δημιουργία του «Κέντρου Δομήνικος Θεοτοκόπουλος», τη μόνη υπάρχουσα θεσμοθετημένη προσπάθεια επιστημονικής μελέτης της καλλιτεχνικής παραγωγής του Γκρέκο, με υπεύθυνο τον Νίκο Χατζηνικολάου, καθηγητή της Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Στόχος του Κέντρου είναι η οργάνωση εκθέσεων, η σύγκληση επιστημονικών συνεδρίων, η έκδοση ειδικευμένων μελετών, η συγκρότηση μιας επιστημονικής βιβλιοθήκης γύρω από το έργο του καλλιτέχνη καθώς και μιας φωτοθήκης με όλα τα αποδιδόμενα σ'αυτόν έργα.
Στο πλαίσιο του Κέντρου Δομήνικος Θεοτόπουλος λειτουργεί από το 1996 και το επιστημονικό πρόγραμμα «Δυτική τέχνη στην Κρήτη» υπό τη διεύθυνση της Όλγας Γκράτζιου, αναπληρώτριας καθηγήτριας της Βυζαντινής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.
Η τέχνη που δημιουργήθηκε στο νησί κατά τη διάρκεια της βενετικής κυριαρχίας (1204-1669) τράβηξε ελάχιστα το ενδιαφέρον των ερευνητών κατά τον μισό αιώνα που πέρασε, παρόλο που αποτελεί μια εξαιρετική μαρτυρία για την επαφή των κατοίκων της Κρήτης με τη Δυτική παράδοση, κυρίως στο επίπεδο της αρχιτεκτονικής και της γλυπτικής. Στο επίπεδο της ζωγραφικής η πληροφόρησή μας μπορεί να γίνει σχεδόν αποκλειστικά με βάση τις γραπτές μαρτυρίες. Απ' αυτό το σημείο και μετά θα μπορέσουμε ίσως να εκτιμήσουμε τον βαθμό εξοικείωσης των Κρητών καλλιτεχνών με την ιταλική τέχνη και να προχωρήσουμε προς τη λύση του προβλήματος της καλλιτεχνικής «διγλωσσίας» τους.
Το πρόγραμμα στοχεύει στη συγκέντρωση φωτογραφικού υλικού και γραπτών μαρτυριών καθώς και στην οργάνωση συνεδρίων.
Τέλος, από το 2001 λειτουργεί στο ΙΜΣ το ερευνητικό πρόγραμμα «Η τεχνοκριτική στην Ελλάδα», υπό την διεύθυνση του Ευγένιου Δ. Ματθιόπουλου, επίκουρου καθηγητή της Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, με στόχο τη δημιουργία μιας βάσης δεδομένων με την αρθρογραφία των σημαντικότερων Ελλήνων Τεχνοκριτών του 20ού αιώνα. Μέχρι τώρα στο επίκεντρο της έρευνας βρέθηκε το έργο του Γιώργου Πετρή και του ΄Αγγελου Προκοπίου.
Και στην περίπτωση αυτή το ερευνητικό ενδιαφέρον στρέφεται τόσο προς την εξονυχιστική τεκμηρίωση όσο και προς την αξιολόγηση του τεχνοκριτικού λόγου.
Η ολοκλήρωση των τριών προγραμμάτων, πρωτότυπων στη σύλληψή τους, θα αποτελέσει μια σημαντική συνεισφορά στην επιστημονική έρευνα για τις εικαστικές τέχνες στη χώρα μας.
